(De enige echte) Waarheid

Wij mensen hebben over het algemeen de overweldigende neiging om emotie en diepe gevoelens buiten de deur te houden. Emotie en gevoelens zijn maar lastig, we komen ze liever niet tegen, we doen er liever luchtig over en stappen er zo vlot mogelijk overheen. Je verdrietig, angstig, onzeker of kwetsbaar voelen – we doen het liever allemaal niet. We rationaliseren onze emoties zodat we ze makkelijker aan de kant kunnen schuiven. En zo lang onze realiteit stevig en echt is, kan dat ook wel zonder dat er grote gevolgen zijn. Gewoonlijk is er geen vuiltje aan de lucht. Emoties en gevoelens, die verdoven we gewoon. Simpel. Door drinken, eten, drugs. Door concerten, festivals, dansfeesten. Door onze levens stampvol te stoppen met allerlei dingen. Mogelijkheden te over.

Helaas leven we in een onzekere wereld. Dat was natuurlijk altijd al zo, maar de afwezigheid van grote rampen zorgde ervoor dat we de schijn een hele tijd goed konden ophouden. Bij gebrek aan honger, oorlog, overstromingen en andere rampen (die anderen overigens wel allemaal overkomen, maar dat is altijd alleen maar op het nieuws, in andere landen, aan de andere kant van de wereld, en dat raakt ons dus niet echt) waren we gewoonweg vergeten dat we zomaar overvallen kunnen worden door iets wat we helemaal niet hebben zien aankomen. En zo konden we, terwijl we onze emoties in bedwang hielden door ze op allerlei manieren te verdoven, heel lang geloven dat onze realiteit stevig en echt was.

En toen kwam er een virus, en dat virus werd een pandemie, en er kwamen maatregelen zoals we die allemaal nog nooit hebben meegemaakt. De wereld ging op slot. En onze stevige, echte realiteit werd als een kleedje onder onze voeten uit getrokken zodat we massaal onderuitgingen. Plotseling waren we nergens meer zeker van.

En daar zaten we dan. Met onze gevoelens en onze emoties. Ineens was er geen ontkomen meer aan dat mensen zich verdrietig, angstig, onzeker en kwetsbaar voelden. Niet alleen omdat er tot onze immense verbazing (en schok) zomaar iets was gebeurd waar we zelf geen vat op hadden, maar vooral doordat zo’n beetje alle manieren waarmee we gewoonlijk onze emoties verdoven wegvielen. Geen etentjes meer, niet meer naar de kroeg, geen uitzinnige dansfeesten, geen concerten meer om je hart eruit te schreeuwen tegen de keiharde muziek in. Niets. Stilte.

Die omschakeling konden we niet allemaal zomaar maken.

Omdat we nu eenmaal gewend zijn onze emoties te verdoven, zochten we een andere manier dan drank, drugs en feesten. Brené Brown, onderzoekshoogleraar maatschappelijk werk aan de University of Houston, sprak daar tijdens haar optreden bij TEDxHouston in 2013 ook over. “We make uncertain things certain,” zegt ze over hoe we volgens haar onze emoties proberen af te stompen en onze kwetsbaarheid verborgen proberen te houden als we niet toegeven (of: toe kunnen geven) aan verslavingen en andere uitspattingen. We nemen de dingen die onzeker zijn, en we maken ze wel zeker. We pakken datgene waar we onzeker over zijn, en we zoeken net zo lang naar oorzaken en betekenissen tot we een sluitend verhaal hebben. En dat verhaal verdedigen we met alles wat we hebben: “Ik heb gelijk, jij niet.”

Eerder schreef ik op deze plaats al eens over de onverzettelijkheid waarmee mensen hun waarheden verkondigen op sociale media. Dat kwam ik in de afgelopen dagen weer op volle sterkte tegen, vooral op Facebook, waar ik een advertentie achter had durven laten voor counseling voor mensen die op één of andere manier psychisch in de knoop zitten door COVID-19. Let wel: nergens zei ik iets over de ernst van COVID-19 als virus of ziekte, over je wel of niet houden aan maatregelen tegen verspreiding en het wel of niet werken daarvan of over wie er ‘gelijk’ heeft over het virus, de berichtgeving daaromtrent dan wel de noodzaak van maatregelen en dergelijke. Het enige wat ik deed, was zeggen dat mensen die bang zijn, of in de war, door alles wat er gebeurt, zich kunnen melden bij mij als ze daarover willen praten met een professional.

Vervolgens kreeg ik behoorlijk wat vuil over me uitgestrooid. En dan druk ik me heel, heel voorzichtig uit. Ik kreeg verschillende filmpjes op YouTube om m’n oren zodat ik “wakker zou worden”, ik was “weer één van die idioten die een slaatje wil slaan uit een leugen”, ik ben een “schaap”. Iemand zou het me “nog één keer uitleggen” zodat ik daarna weer zou kunnen “gaan breien”. Ik ben sneu. Ik hou mezelf en anderen voor de gek. Ik ben een “druiloor die zelf professionele hulp nodig heeft”.

Netjes gezegd en in het kort: ik kreeg een groot aantal meldingen van mensen die mij hoe dan ook hun waarheid moesten vertellen. De enige echte waarheid. Zij hebben gelijk, anderen niet.

Of het nu om COVID-19 gaat, of één of andere politieke issue, over ‘links’ of ‘rechts’: wat iemand daarover zegt is op het moment niet (langer) een mogelijkheid of een mening, maar een vaststaande zekerheid die met hand en tand verdedigd dient te worden. En alleen de eigen waarheid is de enige echte waarheid.

“Hoe banger we zijn, hoe kwetsbaarder we zijn, hoe banger we zijn,” zegt Brené Brown in de toespraak die ik hiervoor al aanhaalde. Er is geen onderlinge conversatie meer wanneer we tegen een eventueel gebrek aan overeenkomst aan lopen. Het enige wat er gebeurt wanneer we het op het moment niet met elkaar eens zijn, is dat we naar een ander wijzen. Vooral een ander met een andere mening. Zij hebben het gedaan. Nee, het is hun schuld. Jij hebt het fout, ik heb gelijk, hou je bek.

Volgens Brown wordt in psychologisch onderzoek het geven van schuld aan een ander gezien als “een manier om pijn en ongemak te ontladen”. En ja, er is op het moment veel pijn en ongemak. Zonder feesten, uitgaansmogelijkheden, sportevenementen, concerten en andere uitlaatkleppen blijkt het elkaar met gepolariseerde standpunten de tent uit schreeuwen op diverse sociale media helaas onze enige overgebleven manier om onze emoties, gevoelens en kwetsbaarheid toch nog min of meer te verbergen, op afstand te houden en te verdoven.

[Wil jij het gesprek aangaan over jouw emoties? Of weet je gewoonweg niet hoe je bij je emoties moet komen, dan wel hoe je ze moet uiten, maar zou je dat wel willen? Neem dan contact met me op voor een vrijblijvende kennismaking: 06 27 29 51 15 of hallo@jackles.com.]

Over Jackles

Filosoferende fantast.
Dit bericht werd geplaatst in Bericht, Filosofie, Inspiratie, Persoonlijk, Politiek, Psychologie, Social media en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op (De enige echte) Waarheid

  1. Chantal zegt:

    Facebook is een beerput. Ik ben er niet meer actief. Een van mijn oud-collega’s met wie ik een goede band had bleek zo zuur op van alles te reageren dat het mijn ogen opende…Iedereen kotst er zijn gram uit. Bah! Ik werd er ongelukkig van.
    Veel succes met je nieuwe baan 💞

  2. Jan zegt:

    Sterk stuk dit. Helemaal top Jackles! Succes verder weer!

  3. Mack zegt:

    Ik probeer FB luchtig te houden. Wat er zich allemaal afspeelt in de hoofden van mensen is zorgwekkend. Een ideale plek om je te laten hersenspoelen. En kennelijk om je stem te laten horen die normaal niet gehoord wordt.

  4. Dhyan zegt:

    Waarheid (niet de subjectieve) gaat dieper dan de verschijnselen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s