Probleemoplossing

Wij mensen kunnen niet meer zo goed omgaan met problemen. En dat is helemaal niet zo handig in een wereld als de onze. Zowel de grote (klimaatverandering, pandemieën, de groter wordende scheuring tussen arm en rijk) als de kleine (luidruchtige buren, sleutels kwijt, Cv-ketel kapot) als de onvermijdelijke (het voortschrijden van tijd, sterfelijkheid) problemen waar we mee te maken hebben zijn dingen geworden die onmiddellijk moeten verdwijnen.

Dus roepen mensen dat we niet meer mogen reizen met het vliegtuig, want uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en dus bijdrage aan de klimaatverandering, en gaan we met onze rechtsbijstandverzekeringen achter onze lastige buren aan in de hoop dat hen de mond zal worden gesnoerd. De Cv-ketel mag gewoon niet stuk gaan, want dat betekent paniek. Mobiele telefoon/televisie/laptop/magnetron kaduuk? We kopen onmiddellijk een nieuwe (zelfs zonder na te gaan of deze gemaakt kan worden).

Wat doen we met het feit dat iedereen op een dag sterft? Juist ja: we zwijgen er maar liever over, en ondertussen zoeken we als dwazen naar allerlei middelen om levens langer en langer en langer te maken, in de hoop dat we ooit iets vinden waardoor we onsterfelijk worden. Sterven mag niet bestaan, het is één van die problemen waar we niet meer mee om kunnen gaan, één van die problemen die moet worden geëlimineerd.

De enige manier die wij op het moment lijken te kennen om onze problemen, groot of klein, het hoofd te bieden, is ze onmiddellijk uitbannen. Ze bij de wortel pakken, uit de grond rukken en verbranden als het even kan. Ze terugdringen achter een dikke deur, die dichtgooien en de sleutel weggooien in de hoop dat ze het daglicht nooit meer zien. Een probleem, groot, klein of zelfs onvermijdelijk, moet weg, wég.

Het probleem (opzettelijke woordspeling!) daarmee is dat we vergeten zijn hoe we ergens mee om moeten gaan. Soms moet je ergens mee leren leven, of moet je een oplossing zoeken die wellicht niet het probleem verhelpt, maar er wel voor zorgt dat je met het probleem kunt leven op één of andere manier. Maar hoe dat moet, dat weten we schijnbaar niet meer. Hoogleraar Filosofie van de geneeskunde aan het Erasmus MC Maartje Schermer zei daarover in een interview in De Volkskrant van 29 maart van dit jaar: “We verlangen naar duidelijkheid waar die niet of nauwelijks valt te geven.” Ze refereerde primair aan de crisis rondom COVID-19, maar wees met haar woorden tegelijkertijd op hoe mensen proberen kwetsbaarheden uit hun leven te bannen: “Er is in mijn ogen sprake van een soort collectief perfectionisme.”

Dus moet de tuin bestraat worden, want dan hoeven we geen onkruid meer te wieden. En daarom moet iedereen thuisblijven, want dat kan een ziekte zich niet verspreiden. Maar we verliezen bij het koppig proberen uit te bannen van allerlei ongemakken wel uit het oog wat de consequenties van ons rigoureuze gedrag zijn.

De bestrating van zo’n beetje elke vierkante meter tuin in Nederland, bijvoorbeeld, leidt ertoe dat we bij een flinke regenbui onmiddellijk wateroverlast hebben, omdat het regenwater niet de grond in kan maar via regenpijpen en putten naar riolen wordt geleid, die de toevoer vervolgens niet aan kunnen waardoor putdeksels uit het wegdek springen en straten onderlopen (of het afvalwater zelfs omhoogkomt in toiletten en inpandige afvoeren).

Coronavirus
Bron: National Geographic

De hele wereld komt tot stilstand (alles wordt afgelast of gaat dicht en iedereen wordt gesommeerd thuis te blijven) omdat er een onbekende ziekte is die om zich heen grijpt. Wellicht wordt de verspreiding dan wel (even) een halt toegeroepen, maar mensen verliezen hun banen, hele branches worden weggevaagd (kunst en cultuur voorop) en psychische problemen steken overal ineens keihard de kop op. Sommige mensen overlijden dan misschien niet aan de gevolgen van het virus, maar wel van eenzaamheid. Je kunt je afvragen of het dan wel de juiste benadering is om nieuw virus zoals COVID-19 onmiddellijk te willen uitbannen (nog los van de vraag of het überhaupt kan of gaat lukken).

Milieuactivisten roepen om het hardst dat alle vliegtuigen aan de grond moeten blijven, zodat ze geen CO2 meer kunnen uithoesten (bij volledige verbranding van 132.500 liter kerosine (ongeveer 100.000 kilogram) ontstaat circa 300.000 kilogram CO2). Maar hoe moeten we dat voor ons zien, in de wereld die we hebben gecreëerd? Het is onmogelijk om nooit meer een vliegtuig de lucht in te sturen. Toch zijn er veel mensen die zeggen dat het niet anders kan. Het probleem (in deze: uitstoot door verbranding van kerosine) moet zo snel mogelijk de wereld uit.

Maar problemen horen nu eenmaal bij het leven. Er zullen altijd dingen zijn waar we niet gelukkig mee zijn, er is wel eens regen op het moment dat je zon wilt, en soms worden er veel mensen ziek en hebben we geen vaccin. Maar om nou binnen te blijven tot het stopt met regenen of tot er niemand meer ziek is?

Een betere manier om een probleem het hoofd te bieden is: ermee omgaan. Dus niet (bijvoorbeeld): er is een heftig probleem met ons wereldklimaat dus we mogen nooit meer met het vliegtuig, maar: zoeken naar een manier om er anders mee om te gaan. Kan de brandstof schoner, kunnen vliegtuigmotoren zuiniger, zijn er andere manieren om de uitstoot terug te dringen?

Wij mensen zijn hartstikke innovatief en vindingrijk. Het wordt langzaam tijd dat we die vindingrijkheid toepassen om tot werkbare oplossingen te komen, in plaats van uitdagingen zo snel mogelijk uit de weg te willen ruimen (met als gevolg, bijvoorbeeld, dat de hele wereld op zijn gat belandt wanneer er een pandemie de kop opsteekt). We hebben die enorme hersenen niet voor niets. Laten we ze gebruiken voor het vinden van de allerbeste manieren om allerlei problemen het hoofd te bieden, in plaats van problemen, die toch een normaal onderdeel van het leven zijn, gewoon maar uit te willen roeien.

[Wil jij (beter) leren omgaan met tegenslagen, problemen, uitdagingen of teleurstellingen? Neem dan contact met me op voor een vrijblijvende kennismaking! Telefoon: 06 27 29 51 15, e-mail: hallo@jackles.com.]

Over Jackles

Filosoferende fantast.
Dit bericht werd geplaatst in Bericht, Filosofie, Inspiratie, Nieuws, Psychologie en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Probleemoplossing

  1. Dhyan zegt:

    Er wordt te veel gesubsidieerd en dat verpest eigenlijk de wat meer natuurlijke marktwerking. Zo zijn aanvankelijk de prijzen van huizen de pan uit gerezen door de hypotheekrenteaftrek. Later door tweeverdieners en de lage rente maar beïnvloeding door subsidie is de start geweest. Wanneer er geen subsidie is op de benodigde kerosine voor vliegtuigen moet er gevlogen worden tegen kostprijs en dan neemt het aantal personen dat er gebruik van maakt aanzienlijk af.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s